Phòng, chống các bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng và Dịch tả lợn Châu Phi

Kế hoạch đặt mục tiêu chủ động giám sát, phát hiện sớm, cảnh báo và xử lý kịp thời các ổ dịch Cúm gia cầm, Lở mồm long móng và Dịch tả lợn Châu Phi; hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với sản xuất chăn nuôi, sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm, môi trường và hoạt động thương mại. Phấn đấu giảm tối thiểu 30% số ổ dịch Cúm gia cầm so với trung bình giai đoạn 2019 - 2025; giảm tối thiểu 30% số ổ dịch Lở mồm long móng và số gia súc buộc tiêu hủy so với giai đoạn 2021 - 2025; giảm tối thiểu 30% số ổ dịch và số lợn buộc tiêu hủy do Dịch tả lợn Châu Phi so với giai đoạn 2020 - 2025.

Để thực hiện mục tiêu trên, Kế hoạch đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế; chăn nuôi an toàn sinh học; phòng bệnh bằng vaccine; giám sát dịch bệnh; xử lý khi có dịch; kiểm dịch vận chuyển, kiểm soát giết mổ và vệ sinh thú y; xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh; chẩn đoán, xét nghiệm, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; tuyên truyền nâng cao nhận thức và hợp tác quốc tế.

Trong đó, giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Việc tổ chức chăn nuôi an toàn sinh học phải phù hợp với từng loại vật nuôi, quy mô và phương thức chăn nuôi; ưu tiên triển khai tại các cơ sở chăn nuôi tập trung, khu vực nguy cơ cao, địa bàn giáp biên giới, nơi có lưu lượng vận chuyển, buôn bán động vật lớn, các cơ sở giết mổ, chợ buôn bán động vật sống và những vùng từng xảy ra dịch bệnh.

Các địa phương cần lồng ghép, huy động hiệu quả các chính sách hỗ trợ chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, xử lý chất thải và công trình khí sinh học phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng ngân sách. Đồng thời thực hiện nghiêm việc kê khai, quản lý hoạt động chăn nuôi theo quy định của pháp luật; hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng các biện pháp an toàn sinh học phù hợp với mô hình nông hộ, hộ chăn nuôi chuyên nghiệp, trang trại và cơ sở tham gia chuỗi sản xuất.

Đối với chăn nuôi nông hộ, cần chú trọng quản lý con giống, thức ăn, nguồn nước uống; thường xuyên vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại; xử lý tốt chất thải và xác động vật; kiểm soát người, phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý và kịp thời khai báo khi phát hiện vật nuôi ốm, chết bất thường.

Đối với chăn nuôi trang trại, ngoài các biện pháp trên còn phải thực hiện cách ly, kiểm soát động vật trung gian truyền bệnh, truy xuất nguồn gốc, quản lý nội bộ về an toàn sinh học và các yêu cầu khác theo hướng dẫn của cơ quan chuyên ngành thú y. Các địa phương cần tổ chức định kỳ và đột xuất vệ sinh, tiêu độc khử trùng tại cơ sở chăn nuôi, điểm tập kết, chợ, cơ sở giết mổ, phương tiện vận chuyển và khu vực nguy cơ cao bằng vôi bột hoặc hóa chất được phép sử dụng trong thú y.

Kế hoạch cũng yêu cầu không đưa ra khỏi cơ sở chăn nuôi đang có dịch hoặc nghi có dịch các loại con giống, thức ăn chăn nuôi, chất độn chuồng, chất thải, xác động vật, vật tư, dụng cụ và các vật phẩm có nguy cơ mang mầm bệnh khi chưa được xử lý theo đúng quy định.

Về công tác tiêm phòng vaccine, việc tổ chức tiêm phòng phải dựa trên đánh giá nguy cơ, đặc điểm dịch tễ, tổng đàn vật nuôi, mùa vụ và kết quả giám sát lưu hành vi rút. Thực hiện tiêm phòng định kỳ, tiêm bổ sung và giám sát sau tiêm phù hợp với mức độ nguy cơ và điều kiện của từng địa phương. Đối với bệnh Dịch tả lợn Châu Phi, việc sử dụng vaccine cần căn cứ kết quả giám sát vi rút, loại vaccine được phép lưu hành và hướng dẫn của cơ quan chuyên ngành thú y để lựa chọn phù hợp.

Việc tiêm phòng phải được triển khai đồng bộ với các biện pháp an toàn sinh học, giám sát dịch bệnh, kiểm soát vận chuyển, kiểm soát giết mổ và xử lý ổ dịch nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh động vật, bảo vệ ngành chăn nuôi phát triển ổn định, bền vững.